Kamu İdaresi Türü Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı 2020
Dairesi 6
Karar No 861
İlam No 47
Tutanak Tarihi 22.3.2022
Kararın Konusu Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar



Esnaf Odasına Yaptırılan Muhtelif Giderler

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

… Belediyesi tarafından … … ve … Esnaf Odasına kapı, pencere, mermer ve sineklik yaptırıldığı görülmüştür.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde, belediyenin, belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan bir kamu tüzel kişisi olduğu ifade edilmiş, aynı Kanun’un “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde ise belediyenin görev ve sorumlulukları arasında yer alan faaliyetler mahalli ve müşterek nitelikte olması gerektiği belirtilerek sıralanmıştır.

Yukarıda yer alan hükümlerde, karşılanması gereken ihtiyaçlar ile belediyenin görev ve sorumluluklarının sınırı “mahalli müşterek nitelik” ifadesi ile çizilmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Bütçelerden yardım yapılması” başlıklı 29’uncu maddesinde gerçek veya tüzel kişilere kanunda veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde dayanağı olmadan kamu kaynağının kullandırılamayacağı, yardımda bulunulamayacağı veya menfaat sağlanamayacağı belirtilmiştir. Ancak, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabilir denilerek bir istisna oluşturulmuştur.

5393 sayılı Kanun’un “Diğer Kuruluşlarla İlişkiler” başlıklı 75’inci maddesinin ilk fıkrasının (a) bendinde, belediyenin belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda, mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlara ait yapım, bakım, onarım ve taşıma işlerini bedelli veya bedelsiz üstlenebileceği veya bu kuruluşlar ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebileceği ve bu amaçla gerekli kaynak aktarımında bulunabileceği belirtilmiş, (c) bendinde de, belediyelerin 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirilmesine izin verilmiştir.

Anılan maddeye eklenen üçüncü fıkrada ise 5018 sayılı Kanun’un 29’uncu maddesinin yukarıda yer alan hükmün ikinci cümlesinin belediyeler için uygulanmayacağı ifade edilmiştir.

Buna göre, belediyeler, meclis kararına istinaden kendi görev ve sorumlulukları arasına giren konularda meslek odaları ile ortak hizmet projesi gerçekleştirebilecek, ancak onlara ayni veya nakdi yardım yapamayacaktır. Ayrıca, 5393 sayılı Kanun’un 60’ıncı maddesinde sayılan belediye giderleri arasında da bu tür bir harcama kalemine yer verilmemiştir.

Sonuç olarak, sorgu konusu ihtiyaçların mahalli müşterek nitelikte olmaması nedeniyle bu kapsamda yapılan harcamaların belediyenin görev ve sorumluluk alanı içerisinde değerlendirilmesi mümkün olmadığından … … ve … Esnaf Odasına yapılan ayni yardım sonucunda … TL kamu zararına neden olunmuştur.

Ancak, kamu zararı tutarı … TL’nin ahizi … … ve … Esnaf Odasından … tarih ve … yevmiye numaralı muhasebe işlem fişi ile hesap yılından sonra tahsil edildiği anlaşıldığından ilişilecek husus kalmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.